środa 19 stycznia 2022 imieniny Henryka i Mariusza 1736 - Urodził się James Watt, inżynier i wynalazca brytyjski
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Przykłady analizy i interpretacji wiersza

Adam Mickiewicz Oda do młodości

Wiersz ten zawiera elementy charakterystyczne dla dwóch epok: oświecenia i romantyzmu. Sam gatunek - oda - nawiązuje do tradycji oświeceniowej, gdy ody pisano w celu uczczenia ważnych wydarzeń. Natomiast temat - młodość - jest pomysłem romantycznym, ta właśnie epoka widziała w młodości zalety, uznała ją za pozytywną wartość, siłę zdolną do stworzenia nowej rzeczywistości. Młodzieńczy bunt przeciwko zastanej sytuacji jest twórczy. Co prawda, podmiot liryczny posługuje się jeszcze oświeceniowymi hasłami (nawołuje do zbiorowego działania) i sposobami (nawiązuje do mitologii). Jednak elementy te wykorzystuje nowatorsko, np. w celu stworzenia portretu romantycznego artysty o Herkulesowej sile.

Wiersz zaczyna metaforyczne porównanie deprecjonujące stare ideały, ganiące bierność i gnuśność: Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy [...]. Naturalną kontynuacją jest apostrofa do uosobionej młodości: Młodości! dodaj mi skrzydła!.

Podmiot liryczny ukazuje piękny obraz rajskiej dziedziny ułudy, kreślony za pomocą metafor i epitetów. Zwrotki pełniące funkcję refrenu (choć nie są identyczne) zawierają apostrofy do młodości, oddzielone są opisami tych, którzy jej nie ufają, są samolubni, zniechęceni do życia, nic już nie chcą w nim zmieniać. Ziemię - Obszar gnuśności zalany odmętem - zasiedlają obrzydliwe płazy. Zestawienie tych dwóch obrazów: gnuśnej ziemi i pełnej zapału młodości, stanowi kontrast pod względem nastroju, występuje też inny układ rymów.

Kolejna zwrotka, dłuższa od pozostałych, jest popartym argumentami wezwaniem do działania skierowanym do młodych:

Razem, młodzi przyjaciele!...
W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele [...].

Apostrofa powtarza się, co potęguje jej siłę oddziaływania. Podmiot liryczny przedstawia zbawczą rolę młodości, nawołuje do wspólnego działania, bowiem tylko ono ma sens i moc, zapewni szczęście i poczucie spełnienia. Zwraca uwagę umiejętne operowanie trybem czasownika i różnorodność zdań złożonych. Tryb rozkazujący zmusza do natychmiastowej reakcji i bezkompromisowej walki:

Gwałt niech się gwałtem odciska,
A ze słabością łamać uczmy się za młodu!
,

a zdania okolicznikowe warunku określają warunki osiągnięcia szczęścia.

Pojawiający się w następnej zwrotce motyw mitologiczny służy scharakteryzowaniu młodości. Jej cechą jest niezwracanie uwagi na przeciwności losu. Wzorem do naśladowania winien być Herkules, który już w dzieciństwie odznaczał się nadludzką siłą. Nie można wszystkiego rozważać w nieskończoność, starać się pojąć rozumem, trzeba dać upust uczuciom i wyobraźni, stawiać sobie coraz to nowe cele, do czego podmiot liryczny namawia w apostrofie:

Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga;
Łam, czego rozum nie złamie.

Następne zwrotki ukazują piękny obraz triumfu młodości:

Dalej, bryło, z posad świata!
Nowymi cię pchniemy tory [...]
Wyjdzie z zamętu świat ducha:
Młodość go pocznie na swym łonie
[...].

W pamięci czytelnika powinien pozostać nakaz działania, toteż odę zamyka radosny okrzyk (jakże dla samych Polaków symboliczny, wykorzystywany jako hasło choćby podczas powstania listopadowego):

Witaj, jutrzenko swobody,
Zbawienia za tobą słońce!

Jak widać, utwór jest niezwykle dynamiczny, ma zmienny rytm i układ rymów, ale sprawia to raczej wrażenie pędu, napięcia niż chaosu. Głównymi środkami stylistycznymi są apostrofa i metafora - podmiot liryczny wielokrotnie zwraca się do młodości, postrzega ją więc nie jako pojęcie abstrakcyjne, lecz osobę. Dużą rolę pełnią też epitety tworzące bogate, przemawiające do wyobraźni obrazy.




Autor: Wydawnictwo TELBIT
Komentarze + Dodaj komentarz
  • fajne, oleinek (odpowiedzi: 0)
  • bardzo pomocny materiał do stworzenia pracy pisemnej na temat tego wiersza
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl