sobota 22 stycznia 2022 imieniny Anastazego i Wincentego 1863 - Wybuch powstania styczniowego
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Analiza i interpretacja wiersza

Środki stylistyczne (2)

III. SKŁADNIOWE

- apostrofa (utrzymany w podniosłym tonie zwrot do Boga, bóstwa, osoby lub zjawiska), często występuje np. w wierszach o charakterze modlitewnym. Warto zauważyć, że jeśli w tytule wiersza występuje przyimek "do", utwór będzie prawdopodobnie rozpoczynał się od apostrofy.

Na przykład w utworze K.K. Baczyńskiego "Modlitwa do Bogarodzicy" podmiot liryczny zwraca się do Matki Boskiej z rożnymi prośbami:

Któraś wiodła jak bór pomruków
ducha ziemi tej skutego w zbroi szereg,
prowadź nocne drogi jego wnuków,
(...)

Któraś była muzyki deszczem,
a przejrzysta jak świt i płomień,
daj nam usta jak obłoki niebieskie,
(...)


W wierszu J.A. Morsztyna "Do lutnie" mamy z kolei zwrot do ubóstwianej przez autora poezji:

Lutni wszechmocna, lutni słodkostronna,
Której smacznego dźwięku nieuchronna
Wdzięczność złe myśli rozpędza i człeku
Przysparza wieku
Wspomni (bo lepiej pomnisz) swoje siły,
Jako za tobą kamienie chodziły,
Gdy nowy mularz bez zelaz potrzeby
Stanowił Teby.


W kontekście żartobliwym - F.D. Kniaźnin, który uroczyście zwraca się do... wąsów:
"Ozdobo twarzy, wąsy pokrętne!/ Powstaje na was ród zniewieściały:/ dworują sobie dziewczęta wstrętne" ("Do wąsów").

- inwokacja - jest to rozwinięta apostrofa rozpoczynająca poemat epicki, w której autor zwraca się do muzy lub istoty boskiej z prośbą o natchnienie, inspirację, roztoczenie opieki nad powstającym utworem.

Muzo! Męża wyśpiewaj, co święty gród Troi
Zburzywszy, długo błądził...

Homer "Odyseja"

- anafora - wielokrotne powtórzenie tego samego zwrotu na początku kolejnych wersów
"Prędzej kto wiatr w wór zamknie, prędzej i promieni /(...)/ Prędzej morze burzliwe groźbą uspokoi,/ Prędzej zamknie w garść świat ten (...)" (J.A. Morsztyn, "Niestatek")

Przeciwieństwem anafory jest epifora, czyli powtórzenie tego samego wyrazu lub zwrotu na końcu kolejnych wersów: "Nie idzie, ale skrada się przez życie,/ Czołga się przez życie,/ sunie przez życie/ Ślimaczym, śliskim śladem". (A. Kamieńska, "Iść przez życie")

- asyndeton wieloczłonowy - brak spójników między częściami zdań lub zdaniami, np.
"O moc, o rozkosz, o skarby pilności/ Że deszcz, że drogo, że to, że tamto" (J. Tuwim, "Mieszkańcy")

- polisyndeton - połączenie współrzędnych członów zdania wieloma identycznymi spójnikami, np. "I gnają, i pchają, i pociąg się toczy" (J. Tuwim, "Lokomotywa")

- refren (przyśpiew) - wyraz, zwrot, wers lub strofa powtarzające się regularnie; występuje w utworach o wyrazistym rytmie, zwłaszcza w pieśniach. Może służyć uwydatnieniu motywu przewodniego w utworze, wyraźny refren występuje np. w wierszu Leopolda Staffa "Deszcz jesienny" - "O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny..."

- parentezy (zdania wtrącone w nawias)
"I od takiego, Boże nieskończony,
(w sobie chwalebnie i w sobie szczęśliwie
sam przez się żyjąc) żądasz jakmiarz chciwie (...)"

- przerzutnie
"Czemu wysuszyć ogniem nie próbuję
Płaczu? Czemu tak z ogniem postępuję, (...)"

"Pokój szczęśliwość. Ale bojowanieByt nasz podniebny. On srogi ciemnościHetman (...)"

- pytania retoryczne
"Jak żyję, serca już nie mając?"
"Jak w płaczu żyję, wśród ognia pałając?"
"Cóż będę czynił w tak straszliwym boju?"
"żądasz (...) chciwie/ być miłowany i chcesz być chwalony?"

- zestawienia antytetyczne, antytezy, kontrast
"Leżysz zabity i jam też zabity/(...)/Ty jednak milczysz, a mój język kwili,/Ty nic nie czujesz, ja cierpię ból srodze" [przeciwieństwo ty-ja], (J.A. Morsztyn, "Do trupa")

"Ten fortissimo zabrzmiał, tamten nuci z cicha. Ten zdaje się wyrzekać, tamten tylko wzdychał" [zestawienie ten-tamten], (A. Mickiewicz, "Pan Tadeusz", księga VIII)

"Jego oczy są straszne, twoje - tylko miłe" [zestawienie jego-twoje], (K.I. Gałczyński, "Szekspir i chryzantemy")

Inne: inwersja (czyli szyk przestawny, wykrzyknienie)





Autor: Beata Górka-Winter
Komentarze + Dodaj komentarz
  • WSPÓŁCZESNY WIERSZ ZDANIOWY, xXx (odpowiedzi: 1)
  • Kto to napisał? Jakiś, wybaczcie sformuowanie, nieuk kompletny! Wiersz zdaniowy należy do systemu NIENUMERYCZNEGO, a nie jak napisał autor-numerycznego. Błąd rzeczowy, kto tu pisze takie pierdoły i kto pozwala to publikować?! Nawet na wikipedii takich gaf nikt nie popełnia, bo moderatorzy zaraz to usuwają.
  • ballada to nie liryka, mrt (odpowiedzi: 0)
  • ballada to gatunek synkretyczny łączący elementy epiki liryki i dramatu, a nie tylko liryka, więc nie można powiedzieć, że ballada romantyczność jest przykładem jakiejś liryki. to nie jest liryka.
  • dzieki,  ;] (odpowiedzi: 0)
  • dzieki tobie mam 5 z pola
  • dzięki bardzo pomogło mi , xxx (odpowiedzi: 0)
  • :)
  • aaa, gosc (odpowiedzi: 0)
  • nic nie rozumiem
  • Dziękuje, Klaudia;] (odpowiedzi: 0)
  • Brawo... wszystko zwiężle i na temat...Dziękuje nareszcie to zrozumiałam
  • DzIekuje, Marian (odpowiedzi: 0)
  • Thx Wielkie :)
  • xD, MJ (odpowiedzi: 0)
  • A mi potrzebna analiza „Pragnienie” ;[
  • super, staska (odpowiedzi: 0)
  • dziekuje pani Beato to po prostu jest analiza wiersza w pigułce napewno mi sie przyda przy powtarzanu do egzaminu
  • czesc wam trzecia a, Chmielarz (odpowiedzi: 0)
  • :-P
  • Moim zdaniem swietne!, Catherinka (odpowiedzi: 0)
  • Artykuł ten pomógł mi przygotować sie do konkursu polonistycznego, naprawdę jest bardzo przydatny i dobrze wyjaśnia wszystkie zagadnienia.
  • #, andusia (odpowiedzi: 0)
  • laska z chin chciałaby pójśc na łatwizne buhaha pomęcz sie troszkę
  • kawał, Pękol (odpowiedzi: 0)
  • dobrej roboty!
  • świetne!!! bardzo pomocne, rusalka15 (odpowiedzi: 0)
  • świetne!!! bardzo pomocne
  • Idealne., marysza (odpowiedzi: 0)
  • Jest Pani świetnym dydaktykiem. Gratulacje.
  • popieram laske z chin, kolega laski z chin (odpowiedzi: 0)
  • jest dobrze ale mogło by być lepiej !!! dzieki
  • gg, buzi (odpowiedzi: 0)
  • beznadzieja totalna
  • bdb, izabela (odpowiedzi: 0)
  • bardzo dobry tekst, polecam wszystkim jako nauczyciel polonista:)
  • moja opinia ^^, Diana (odpowiedzi: 0)
  • stronka fajna jeżeli chodzi o polski (mój ukochany przedmiot) i inne przedmioty. polecam, warto tu zajrzec ;D
  • !!!, kolezanka (odpowiedzi: 1)
  • wlasnie czemu nie ma analiz konkretnych wierszy a nie ogolnie tak to tez umiem
  • fajny!, őwńédmân (odpowiedzi: 0)
  • super ! brawo matik777 !
  • Może być!!!!!!, Dziewczyny (odpowiedzi: 0)
  • Nawet fajnie jest to zrobione ale musimy sie tego nauczuć i Pani zrobi sprawdzian :-(:-(
  • Super!!!, adzia (odpowiedzi: 0)
  • Są to bardzo fajne środki stylistyczne możemy się z tego bardzo dużo nauczyć na język polski poglębiam
  • Super teksty, adzia (odpowiedzi: 0)
  • Informacje są super i przyzwoite lecz troche dużo ich jest i musimy się ich nauczyć
  • wiersz, aga (odpowiedzi: 2)
  • do bani ta caLa srona jest
  • Dlaczego nie ma analizy konkretnych wierszy tylko ogolnie??, laska z chin (odpowiedzi: 0)
  • zawarta w temacie:)
  • Extra!, madzi@ (odpowiedzi: 1)
  • Super test latwuitki
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl