|
Materiały
dla Nauczycieli: SZPITAL PROMUJĄCY ZDROWIE
TEMAT
ZAJĘĆ: Szpital promujący zdrowie
Zdrowie człowieka ma
ogromne znaczenie dla funkcjonowania jednostki i całego
społeczeństwa. Jedną z wielu definicji zdrowia jest
definicja Jana Kostrzewskiego „Zdrowiem
społecznym
ludzi jest nie tylko brak chorób oraz dobry stan zdrowia fizycznego,
psychicznego i społecznego jednostek składających
się, na dane społeczeństwo ale
również harmonijny rozwój naturalny ludności oraz takie warunki
otoczenia które sprzyjają zdrowiu ludności. Ruch społeczny
na temat poprawy stanu zdrowia ludności rozpoczął się
w latach siedemdziesiątych po opublikowaniu raportu Lalonda (kanadyjski minister zdrowia). Zwrócono
wówczas uwagę że na stan zdrowia, na który składają
się czynniki; biologia, otaczające środowisko, styl życia ,oraz działania systemu opieki
zdrowotnej. Zakwestionowano myślenie, że opieka medyczna równa
się zdrowiu. Rzeczywisty wpływ opieki medycznej na stan zdrowia
oceniono na 10%. Rozwinęła się nowa dziedzina Promocja
Zdrowia.
Szpital jest idealnym miejscem promocji zdrowia. Jest miejscem gdzie
ludzie zwrócili uwagę na zagrożenie zdrowia lub zostali
dotknięci chorobą. Istnieje również wiele innych powodów z których wynika że to szpital powinien
być inicjatorem promocji zdrowia nie tylko w otoczeniu
wewnętrznym ale przede wszystkim w społeczeństwie
lokalnym. Szpitale reprezentują zwykle szeroki poziom wiedzy w
zakresie zdrowia i jego zagrożeń. Zatrudniają znaczną
liczbę osób, które są zdolne oddziaływać na pacjentów
i odwiedzających. Szpital ma szereg kontaktów z
sąsiadującymi instytucjami udzielając świadczeń zdrowotnych
i socjalnych. W konsekwencji idea promocji idea promocji zdrowia
może być rozpowszechniona w społeczeństwie lokalnym
ze znaczącą rolą szpitala w tym procesie. Szpital jako
instytucja konsumująca może stanowić istotny czynnik
wpływający na gospodarkę rynkową np.;
indukując popyt na zdrowsze produkty. Dotychczas promowaniem
zdrowia obciążony był personel pielęgniarski.
Nowoczesne spojrzenie wymaga z integrowania wszystkich działów z
włączeniem dyrekcji a następnie powołaniu
zespołu do spraw promocji zdrowia w szpitalu, zespołu
który wchodzi w struktury szpitala, odgrywając
równorzędną rolę do innych ważnych zespołów w
szpitalu. Podstawowym zadaniem jest integracja ze
społeczeństwem lokalnym. Szpital powinien wywierać
duży wpływ na politykę zarządu lokalnego
uwzględniając potrzeby pro-zdrowotne ludności. Olbrzymim
znaczeniem jest współpraca z mediami, umożliwiając
edukację zdrowotną na dużą skalę,
rozpowszechniając zdrowy styl życia. Następnym zadaniem
jest stworzenie odpowiednich warunków pobytu pacjenta w szpitalu
oraz osób odwiedzających. Środowisko fizyczne budynków szpitala
wspierać, utrzymywać i poprawiać proces zdrowienia
stworzenia środowiska wolnego od dymu tytoniowego-wzmożonego
nadzoru nad sytuacją sanitarno-epidemiologiczną; optymalizacja
warunków pobytu chorego. ”Następnym
krokiem realizacji zadań było- zmniejszenie zagęszczenia
łóżek na salach,[] zastosowano kolorystykę
pomieszczeń poprawiającą samopoczucie pacjentów,[]
dokonano wymiany oświetlenia na optymalne dla wzroku.’’Teren szpitala który powinien
otoczony być zielenią z trasami spacerowymi. Dużą rolę
powinna mieć rehabilitacja szpitalna promując
aktywność fizyczną. Pacjenci przebywający w szpitalu
powinni mieć dostęp do ćwiczeń mogąc
wyrobić pozytywne nawyki zdrowotne. Następną
jednostką mającą olbrzymi wpływ na kształtowanie
nawyków zdrowotnych jest kuchnia i dział dietetyki. W Deklaracji Budapesztańskiej następnym założeniem
jest „podniesienie jakości, urozmaicenie promujących
zdrowie świadczeń żywieniowych pacjentów i personelu.” Paweł Chęciński w
swoim artykule opisuje zmiany jakie
dokonywały się przy realizacji programu. „Personel kuchni i salowe kuchenkowe zostały
zapoznane z zaleceniami Państwowego Instytutu Żywienia na temat
właściwego ożywiania się. Kuchnia zmodyfikowała
receptury i sposoby gotowania. Lekarze udzielają pomocy informacji
dla odchudzających się. Pacjenci podczas pobytu w szpitalu
mają możliwość nie tylko zapoznania się z
zasadami prawidłowego odżywiania, ale również
możliwość polubienia takich potraw a w konsekwencji
wdrożenia takiego żywienia w domu. Następnym bardzo
istotnym zadaniem jest edukacja zdrowotna. Prowadzi ona do poprawy stanu
zdrowia, jakości życia i do wzrostu satysfakcji pacjentów z
opieki medycznej. Do współpracy powinni włączyć
się wszyscy pracownicy a szczególnie; lekarze, pielęgniarki,
dietetycy, rehabilitanci, psycholodzy, pedagodzy. Działania takie
wymagają koordynacji przez osobę lub zespół do tego
powołany. Osoba ta - koordynator współpracuje
z zespołami ludzi w ramach ustalonego programu. Opracowanie
programów edukacji zdrowotnej powinno być poprzedzone analizą
potrzeb edukacyjnych. Rolą koordynatora jest;- powołuje
odpowiedniej struktury np. ośrodek
informacyjny dla pacjentów-organizuje szkolenia zatrudniając inne
osoby do prowadzenia zajęć-zajmuje się zbieraniem
materiałów edukacyjnych-planuje wypis pacjenta i kontaktuje się
z przychodnią rejonową w celu zapewnienia
ciągłości edukacji. W celu prowadzenia intensywnej
edukacji konieczne jest stałe podnoszenie kwalifikacji personelu.”
Nauczając pacjentów pewnych zasad sami
musimy się do nich stosować. Dlatego proponuję
następującą kolejność :najpierw szkolenie personelu, a następnie
pacjentów i ich rodzin. Miejscem szkoleń są
oddziały szpitalne oraz ośrodki informatyczne dysponujące
materiałami edukacyjnymi. Istnieją próby włączenia
edukacji zdrowotnej do dokumentacji pacjenta. W karcie wypisowej opisane
są metody dalszego postępowania. Okazuje
się
że skuteczna edukacja kontynuowana po wypisie ze
szpitala do domu zmniejsza częstość przedwczesnych rehospitalizacji. Szpital
jest także zakładem pracy. Szpital promujący
zdrowie musi przyjąć program „Zdrowe Miejsce Pracy.” Program ten obejmuje działania wobec pracowników,
umacnianie i rozwój zdrowia oraz stworzenie optymalnych warunków pracy.
Podsumowując pracę chcę
odpowiedzieć na pytanie czy w obecnej tragicznej sytuacji szpitali
możliwe jest wprowadzenie tak kosztownych zmian? Otóż w dobie
rywalizacji o pacjenta przetrwają te placówki
które potrafiły dostosować się do obecnych
wymagań rynku. Proces akredytacji szpitali sprzyja i wspomaga
finansowanie takich jednostek. Zainwestowanie w podniesienie jakości
zdrowia i poprawę opieki medycznej w perspektywie czasu spowoduje
obniżenie kosztów leczenia.
Autor: Anna Kardasz
|
