Granice administracyjne regionów nie bywają równoznaczne
z granicami etnicznymi

Powrót do strony głównej Dodaj do ulubionych
                                                   
Zwyczaje ludowe

Jednym z najważniejszych zwyczajów na wsi było święto plonów, czyli dożynki.

         25 lipca, w dniu Świętego Jakuba, rozpoczynano żniwa. W tym dniu, zgodnie z przyjętym zwyczajem (aby żniwa się udały), na polach trzeba było wykonać choćby kilka cięć zboża. Była to praca okupiona ciężkim trudem. „Kośby” (pokosy zboża) odbywały się przy użyciu sierpa i kosy. Często trwały od świtu do nocy. Uroczyste zakończenie żniw świętowano przede wszystkim na polach dworskich. Po zżęciu zboża i ustawieniu snopów wiązano z ostatnich kłosów snopek, który przybierano kwiatami. Zanoszono go na dwór i wręczano dziedzicowi na znak zakończenia żniw. Pan wykupywał snopek („pępek”), podejmując żeńców poczęstunkiem. Żniwa kończyła zabawa.
Na Ziemi Kępińskiej żniwiarze i żniwiarki w odświętnych strojach przychodzili do dworu, przynosząc ze sobą wieniec spleciony z kłosów żyta lub pszenicy, ozdobiony kwiatami i gałązkami jarzębiny. Wieniec, symbol plonów, miał zwykle kształt piramidy opartej na kole. Żeńcy śpiewali obrzędowe pieśni wieńcowe np.: „Plon niesiemy plon”. Taka pieśń zawierała często kilkadziesiąt zwrotek. Opisywano w niej dziedzica i jego rodzinę, urzędników dworskich, służbę i innych. Wieniec z rąk pierwszej „ubieraczki” (nazwa pochodzi od ubierania sierpem zboża z pokosu i wiązania go w snopek, inaczej „przodownica”) odbierał dziedzic, zaś dziedziczka – otrzymywała go od pierwszego „kośnika” (inaczej „przodownik”). Po poczęstunku i zwyczajowych tańcach zaczynała się całonocna zabawa. Jak nakazywał obyczaj, obowiązkiem pana było odwdzięczyć się za trud żniwiarzy i ugościć przybyłych „godziwą zakąską, beczką piwa i gorzałki”. Przebieg dawnych dożynek, zarówno w okresie pańszczyźnianym jak i po uwłaszczeniu, był wyreżyserowanym widowiskiem. Nad realizacją ceremonii czuwali przodownik i przodownica.
Zwyczaj agrarny świętowania zakończenia żniw przetrwał do dzisiaj. Na terenie gminy, każdego roku odbywają się uroczyste dożynki. W święcie plonów biorą udział wszystkie wioski. Każda z nich przygotowuje wieniec dożynkowy wykonany z kłosów pszenicy i żyta, ziół, kwiatów, makówek, owoców i jarzyn. Najlepsi gospodarze, tzw. starosta i starościna dożynek, na ręce wójta gminny składają chleb upieczony z zebranego ziarna. W ramach spotkania odbywają się: korowód dożynkowy, występy zespołów ludowych, parady zaprzęgów konnych, konkursy tematyczne i sprawnościowe. Dożynki kończy huczna zabawa dla wszystkich mieszkańców gminy i ich gości.

Prócz dożynek, które świętowała cała wioska, mieszkańcy kultywowali wiele tradycji związanych ze świętami religijnymi, uroczystościami rodzinnymi oraz spotykaniami w gronie przyjaciół lub sąsiadów

Święta religijne     I      Uroczystości     I      Spotkania

dożynki

Początek strony


© Gimnazjum w Mroczeniu 2005