Jak to drzewiej bywało

Strona główna O regionie Legendy Stroje Obrzędy i zwyczaje Kapliczki Budownictwo Zespół ludowy Izba regionalna Bibliografia Autorzy Mapa strony

O regionie

Mieszkamy w trzech małych wioskach, należących do gminy Zator, położonej
u stóp Pogórza Karpackiego, w Kotlinie Oświęcimskiej, nad rzeką Skawą,
w województwie małopolskim, ok. 50 km od Krakowa.
(zobacz lokalizację)

LASKOWA,  w której mieści się nasza szkoła jest małą wioską, położoną  na prawym brzegu Skawy. To wspaniałe miejsce do wypoczynku i wędkowania.
We wsi bowiem jest  ok. 100 stawów doświadczalnych, które są własnością  Rybackiego Zakładu Doświadczalnego w Zatorze. W sąsiedztwie stawów rośnie mnóstwo lasów, przede wszystkim mieszanych.Wioska została założona w XIII w. Do wieku XV stanowiła własność Laskowskich, stąd też wzięła się jej nazwa.
W roku 1522 sprzedana została królowi Zygmuntowi Staremu i włączona do
tzw. Zatorskiej Królewszczyzny

TRZEBIEŃCZYCE to również maleńka wioska (zaledwie 300 mieszkańców,
ok. 100 mniej niż w Laskowej) usytuowana na prawym brzegu Skawy. Wioska ta lokowana była w XIII wieku. Początkowo stanowiła własność książęcą, potem królewską. W XVI wieku należała do trzech wojów – potomków Bienia, nazywana też wsią trzech Bieńczyców. Stąd też najprawdopodobniej pochodzi nazwa wioski. Po I rozbiorze wioska stała się własnością Duninów, a następnie Bobrowskich. Ostatnimi właścicielami wioski byli Potoccy.

GRODZISKO – trzecia z naszych wiosek- liczy ok. 400 mieszkańców. Wieś ta jest malowniczo położona nad Skawą, na progu Pogórza Karpackiego, na trasie kolejowej Spytkowice - Wadowice. We wsi można odnaleźć ślady średniowiecznego grodziska. To także tutaj znajduje się  jaz na Skawie - atrakcyjne miejsce do wędkowania i wypoczynku. Miejscowość ta uważana jest za najstarszą osadę ludzką w dolinie rzeki Skawy.  Jak podają źródła, pierwotnie wieś nazywała się Grodziszcze, co z biegiem czasu przemieniło się w Grodzisko. Obie te nazwy są związane z archeologicznymi pojęciami "grodzisko", "grodziszcze", "horodyszcze" oznaczającymi pozostałość po grodzie albo osadzie obronnej. Na wzgórzu, które obecnie jest jedyną pozostałością po grodzie
i zamku, kilkakrotnie prowadzano badania archeologiczne, które dowiodły, że pierwotna osada została założona przez ludność starszej fazy kultury łużyckiej (ponad 1000 lat przed naszą erą). Świadczą o tym znalezione pod powierzchnią ziemi wyraźne relikty chat z tego okresu. Z kolei w środkowym średniowieczu (X-XI-XII w.) znajdowała się tu warownia, o czym świadczą ślady palenisk oraz wiele znalezisk ceramicznych w postaci fragmentów talerzy, czerpaków, kubków itp. Pierwsza wzmianka o wiosce, ukazała się dopiero w 1254 roku w dokumencie immunitetowym wydanym przez księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego. Jednak Wieś "Grodziszcze" już wcześniej była w posiadaniu klasztoru Norbertanek w Zwierzyńcu pod Krakowem (1228 rok). W roku 1471 klasztor sprzedał Grodzisko mieszczaninowi krakowskiemu Mikołajowi Niklin Frycze, ale w 1484 r. wykupił je na powrót. Wkrótce (od około roku 1510) poczęli sobie do niego rościć pretensje Myszkowscy, którzy w tym okresie wciąż poszerzali w okolicy swoje posiadłości. W roku 1568 w niejasnych okolicznościach Grodzisko ostatecznie weszło w skład dóbr bachowickich, których właścicielem był wówczas Andrzej Myszkowski z Mirowa herbu
Jastrzębiec.