Wiersze o życiu na wsi

 

Chłopska dola

Błotnistą droga przez wieś i chude zżęte pola

Chodziła tędy zawsze  ta czarna chłopska dola.

Choć jeszcze na gałęziach śpią najranniejsi ptacy

Już dola w szybki puka i ludzi gna do pracy.

Dopiero się na wschodzie jutrzenka płoni

A ona jak karbowy „pożynaj prędzej” goni.

Z dziećmi gna krowy rano aby je napaść z rosą

I na ściernisku żytnim kaleczy stopę bosą.

Na przyzbie czarnej chaty ze żniwiarzami siadła

I z jednej miski z nimi ziemniaki z mlekiem jadła

Chudymi nożyskami z plotkami wieś obleci

I złymi oczyskami na chłopskie patrzy dzieci.

Gdy się w głowinie której nauki chęć zapali

Gasi ją czarną łapą i po wsi chodzi dalej.

A kiedyś w drodze zmarła w jakieś deszczowe rano

I w czterech gołych deskach złą dolę pochowano.  

Izabela Balik, styczeń 1987 r.  

Ballada o płaczącej brzozie

Na rozstajach za wioską rośnie brzoza płacząca

Jak duszyczka pokutna stała w świetle miesiąca.

Wszystkie wiatry targały jej koronę wyniosłą

Ona smętnie szumiała... latem, zimą, wiosną.

Kto o zmierzchu lub nocą musi iść tamtą drogą

Pacierz szepce pospiesznie i ogląda się z trwogą.

Gdy się wojna z zamiecią rozhulały na świecie

Znaleziono tu wtedy zmarłą matkę i dziecię.

I tej nocy słyszano, może komuś się zdało

Że ktoś płakał cichutko w szybki pukał nieśmiało.

Przeminęły te czasy i niejedna wiosenka

Rośnie brzoza na grobie przy niej mała sosenka.

Gdy dmie wicher jesienny to do brzozy się tuli

Jak dziecina zmarznięta do najmilszej matuli.

Brzoza chyli się wtedy ku malutkiej sosence

Jakby dziecko zmarznięte chciała ogrzać na ręce.

Gałązeczki wyciąga i coś szepce miłośnie...

Opowiada o kwiatach, ciepłym słońcu i wiośnie...

Lecz gałązki skostniały w zimnym wietrze jesiennym

Listeczkami więc płacze nad swym trudem daremnym

Gdy wiatr wieje ze śniegiem wtedy wielu się zdaje

Że płacz słuchać żałosny tam gdzie drogi rozstaje.

Izabela Balik  

Jakże mam iść?

Jakże mam kroczyć po tobie

Drogo ty moja ciernista?

Głębokie doły k’ tobie

I wyboista wszystka.

Ciernie i głogi cię strzegą.

Walą się kłody pod nogi.

A ja, chrobaczek mizerny

I tylko chłopaczek ubogi

Wichrami poganiany,

Stopami pomiatany,

Jak ten jesienny liść.  

Michalina Borodej (1955 rok) 

A zapłatą dla nich było

Niska strzecha z kalenicą

gliniana podłoga

maluteńkie dwa okienka

chałupka uboga

Dwanaścioro w chacie było

z jednej jedli miski

u pułapu sosnowego

wiszące kołyski

A kołyski te z wikliny

gdzie w szmatkach dziecięta

burą krajką omotane

chłopskie niebożęta

I z wychudłej piersi pokarm

posiłek jedyny

razowego chleba okruch

wikt biednej rodziny

Gdy chleb raczej gościem bywał

brakło często soli

za to mieli dosyć siebie

do syta – do woli

Tak wyrósłszy z tej kolebki

poszli na usługi:

harowali u bogaczy

rok okrągły - długi

A zapłatą dla nich było

stary łachman zgrzebny

to – że liczyć nie umieli

grosz był niepotrzebny!  

Więc nad wszystkim górę miała

bezlitosna dola

częste razy i szturchańce

bezdusznych – swawola 

Lotem ptaka przemijają

jak sen dnie i noce 

pamięć krzywdy pozostaje

hańby i przemocy  

Dawne czasy przeminęły

nikt ich nie zobaczy

przyszła równość – i Odnowa

nędzarzy – bogaczy!...  

Michalina Borodej