biografie   #   wiersze   #   proza   #   bajki i legendy    #   zagadki i fraszki 

„Pisarz ludowy ma wyławiać i utrwalać na papierze to, co jest najpiękniejsze, ma zasiewać ziarno życiodajne –pszeniczne; kąkolu nie, sam wyrośnie, trujący, choć ładny, różowy kwiat; ma obowiązek pracować na swoim polu, by nie leżało ugorem.”

Michalina Borodej (ankieta osobowa STL)

Poetki ludowe z Brzeźna: Izabela Balik,  Michalina Borodej i Antonina Piątek - mocno tkwiące w życiu swojego środowiska, miejscowości, regionu, żywo reagujące na każde wydarzenie, utrwalające bieżącą chwilę, a także przeszłość i tradycję - są autorkami wierszy okolicznościowych, bajek, zagadek, scenariuszy widowisk obrzędowych.

W ich zbiorach (z wyjątkiem Michaliny Borodej - większość to rękopisy) są utwory mające wartość etnograficzną, zawierają bowiem informacje o minionych lub żywych jeszcze obrzędach, zwyczajach, rejestrują wrażenie chwili wywołane świętem, uroczystością, danym wydarzeniem. Przedstawiają życie na wsi w połowie XX wieku. Opowiadają o pracach polowych, których rytm uzależniony jest od praw przyrody i czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego.

Autorki w patriotycznych wierszach wyrażają obywatelskie uczucia i zaangażowanie w sprawy ojczyzny i całego świata. Troszczą się o losy kraju i ludzkości. Ich patriotyzm realizuje się w miłości  do ojczyzny dużej i małej, w relacjach międzyludzkich oraz wierze chrześcijańskiej. Szanując rodzinną tradycję, nie pomijają najnowszej historii narodu i ojczyzny, skupiając się na najbardziej bolesnych momentach i na problemach jej najbliższych.

W literaturze ludowej patriotyzm jest ściśle powiązany z religią, gdyż podstawą tradycyjnego światopoglądu ludowego jest wiara chrześcijańska. W twórczości Izabeli Balik, Michaliny Borodej i Antoniny Piątek Bóg i wiara to wartości najwyższe, absolutne. Z ich wierszy promieniuje wielka miłość do Pana Boga, Chrystusa, Matki Boskiej.

Wiersze poetek  oddają zachwyt nad urodą natury, stworzonej przez Boga, jej prawami i rytmicznością. Większość to teksty wesołe, utrzymane w rzewnym nastroju, przeznaczone głównie dla dzieci.

Ich utwory zawierają treści, typowe dla autorskiej literatury ludowej, opisujące stałe wartości w życiu rolnika: ziemię, pracę i rodzinę. Podstawą chłopskiej egzystencji jest umiłowanie ziemi, a jej uprawianie to jego święty obowiązek.

Niezmienną wartością w życiu chłopa jest rodzina i dom, toteż wśród wierszy poetek znajdują się przepiękne utwory o matce, własnych dzieciach i wnukach, a także o gościnnych progach wiejskich chat.

 

                                    

Spotkanie poetów ludowych w Wojewódzkim Domu Kultury w Chełmie w 1986 r.

(od lewej: Michalina Borodej, Izabela Balik i właścicielka fotografii Antonina Piątek).