-----------------
STROJE
-----------------
Na przestrzeni lat strój z terenu
ziemi wieluńskiej ulegał powolnym wpływom mody z "zewnątrz".
Szczególnie zmiany przenikały
z regionu łowickiego, bogatego w
różne barwy. W regionie Białej na święta chłopi zakładali
kapelusze słomiane, ozdobione czerwoną wstążką. Nosili także
"kaszkiety" w kolorze granatowym lub czarnym. Przód denka w
kaszkietach był podniesiony, tekturowy daszek lakierowany na
czarno, a nad nim pasek z dwoma guziczkami. Nie obce były
również "krymki", niewysokie czapki z czarnego baranka, z
czarnym sztywnym
i obszytym suknem denkiem. Zimą natomiast
mężczyźni zakładali na głowy czapki, zwane "baranice". Szyto je
z naturalnego futra o fasonie wysokim, wydłużonym.
W silne mrozy
naciągano je na uszy, zaś w cieplejsze do jej wnętrza wciskano
tekturowe denko i tak wymodelowaną zakładano na czubek głowy.
Bogatsi gospodarze nosili na
święta spodnie wełniane w kolorze jasnym lub granatowym i
czarnym, mniej zamożni-spodnie płócienne. Nogawki spodni były
dość szerokie, u góry zmarszczone i wszyte w oszewkę-pasek,
który zapinano z boku na guzik. Gdy doskwierał chłód, chłopi
zakładali dwie pary spodni. Często wiązali koszule pod szyją
czerwona wstążeczką. Przez wąski paseczek oszewki przewlekali
w
pewnych odstępach czerwoną tasiemkę, której końce zawiązywali
pod brodą.
Uzupełnieniem stroju męskiego
były spencerki, czyli kamizelki. Szyto je przeważnie
z tego
samego materiału co kapoty. Sięgały do połowy bioder, zapinane
były na jeden rząd guzików. Wokół szyi posiadały owalne wycięcie
wykończone stójkowym kołnierzykiem.
O wiele dłużej w regionie
przetrwał strój kobiecy, gdyż one przywiązywały większą wagę do
tradycji niż mężczyźni.
W cieplejsze dni na białą lnianą
koszulę zakładały utkany na krosnach wełniak ze stanikiem. Jego
czerwone tło upiększały półcentymetrowe paski zielni, błękitu i
czerni. Gdy kobieta się poruszała, ukazywały się barwne
prążki.
W chłodniejsze dni oraz
święta kobiety dodatkowo zakładały na plecy kaftany. Szyto je z
sukna, aksamitu albo wełny w kolorach jasnoniebieskim, biskupim
lub białym. Starsze kobiety preferowały kolorystykę
ciemniejszą: granatową, czarną lub brązową. Zapięcie kaftanów
było przeważnie jednorzędowe.
Ponadto kobiety wkładały na
siebie zapaski. Były one w górnej części starannie "zbirkowane",
czyli marszczone, a następnie wszywane w podwójnie złożony
pasek - oszewkę.
Kobiety
zamężne szczególnie dbały o czepce. Każda gospodyni posiadała
ich po kilka sztuk. Pierwsze czepce otrzymywały kobiety w dniu
ślubu od swoich matek, chrzestnych i ciotek. Początkowo panowała
moda na czepce "zwykłe". Miały one małe denko i dwa rzędy
rurkowanej na krosienkach falbanki. Później nastała moda na
pięknie haftowane okrągłe czepce tiulowe, ozdabiane wypuścikami,
tj. kawałkami różowej lub niebieskiej wstążki. Wiązało się je
przy pomocy doszytych dwóch bandaży na kokardę pod brodą lub na
karku.
|