-----------------------
LITERATURA
-----------------------
Biała
Należy ona do rzędu
najstarszych wsi ziemi wieluńskiej. Od zarania swych dziejów
była związana pod względem administracyjnym z Wieluniem,
przynależąc zarówno do powiatu jak też archidiakonatu
wieluńskiego.
Wieś stanowiła w części własność królewską , w
części rządową, i w części szlachecką (stąd dzisiejsza jej nazwa
Biała Rządowa). Nazwa Biała (Bala, Byala) pojawia się w
dokumencie z 1277r.
Nazwa wsi
Biała według legendy
pochodzi od koloru kwitnących
w niej na biało akcji, rosnących
wzdłuż drogi.
Mieszkanka Białej - Genowefa Niewczas w
swoich utworach pisze m. in. o obyczajach na wsi
i rodzącej się do życia przyrodzie.
„Kocham Cię, kocham nad Zycie,
Ty nasza wiosko, Biała.
Bo tu się urodziłam, tu pierwsze kroki
stawiałam,
Tu mnie moja matula za rączkę prowadziła,
I tej mowy ojczystej i pacierza uczyła.
Pamiętam każdą ścieżkę,
Którą do szkoły chodziłam,
Niosąc tabliczkę z gryflem,
Na której pisać uczyłam.
Pamiętam każde drzewko, każdą chatę
drewniana,
Każdy kamień przydrożny, każdą strzechę
słomianą.
Gdy byłam jeszcze mała, wiele od życia
chciałam,
I tak myślałam z uporem, że świat stoi dla
mnie otworem.
Ta hitlerowska nawa la me plany
pokrzyżowała.
Gdy sięgnę wstecz pamięcią, to żal mi serce
sciska,
Że tyle lat minęło, a mnie już starość
przyciska,
Nie ma już chaty drewnianej,
Która tu wówczas była,
Nie ma matki kochanej, by mnie znów
prowadziła,
Pozostały wspomnienia z tych mych lat
młodocianych,
Nie spełnione marzenia, nie zrealizowane
plany”
Czas
„Nie marnuj czasu na próżno
Bo go dogonić jest trudno,
Czasu nigdy nie dogonisz,
Choć byś gonił go i gonił,
Bo czas leci, czas ucieka,
Czas na ciebie nie poczeka.
Gdy coś zrobić masz nie zwlekaj,
Bo czas pędzi i ucieka.
Czas nie wraca, gdy go trwonisz,
Rakietą go nie dogonisz”
Wysiedlenie
Jeszcze wioska we mgle dżemie Jeszcze mrok otula ziemię
Jeszcze słonko za górami Już słychać turkot wozami słychać
płacz, słychać szlochanie i głośne psów ujadanie wioska
wokół oblężona
żeby nikt uciec nie zdołał
żeby wszystkich gospodarzy
schwytać i wywieźć ich razem
gwałtowne w drzwi kołatanie
i niemieckie szwargotanie alles raus! wysiedlenie
opuścić ten dom w godzinie.
Naramice
I.
Pierwsze wzmianki źródłowe o tej wsi pochodzą z 1395r.
Należała wówczas do powiatu
i archidiakonatu wieluńskiego.
W 1520 r. w Naramicach było zasiedlonych 20
łanów kmiecych,
2 łany plebańskie i łan kościelny. Były
też 4 karczmy.
W 1522 r. było tu 34 kmieci.
Pod koniec XIV w. i na początku XV w. właścicielami Naramic
byli Jan Naremski, Janusz Naremski i Mikołaj z Naramic.
W XVIII w. przez wieś przebiegał traktat międzynarodowy
łączący Warszawę
z Dreznem przez Piotrków, Widawę, Wielkie,
Sokolniki, Wieruszów i Wrocław.
W
XVIII w. była tu stacja pocztowa, przeniesiona w XVIII w.
do
wsi Walichnowy.
W 1827r. Naramice liczyły 53 domy i 483 mieszkańców.W 1885r.
było tu 101 domów
i 778 mieszkańców. Dobra Naramic składały się
ze wsi Naramice oraz folwarków Śmiecheń i Zabłocie.
II. W
1395 r. Jan Naremski świadczy na dokumencie nadania wsi
Kopydłowa. Po raz drugi
spotykamy go w 1409r., tym razem jest
podana nazwa wsi „Naramicze”.
Wieluń
Początki Wielunia wiążą się rzekomo z założeniem klasztoru
Augustianów w tejże miejscowości przez Władysława Odonica.
Źródła klasztorne z XVII w. podają, że książę polując około
1217r. w okolicach Rudy zapuścił się za jeleniem w gęstą
puszczę. Jeleń w pewnym momencie znikł, a na niebie ukazał się
baranek stojący nad kielichem. Książę na pamiątkę cudownego
wydarzenia miał pobudować klasztor, który oddał Augustianom. A
obok niego powstała miejscowość wywodząca swą nazwę od jelenia:
Jeleń- Wieleń – Wieluń.
Wydarzenie to miało znaleźć swój wyraz w herbie Ziemi
Wieluńskiej, przedstawiającym baranka z chorągiewką i krzyżem.
|