Tales, proverbs, legends and poems create literature of Biała region.

BIAŁA            

The oldest place name to have been recorded in written sources is Biała ( Bala, Byala) The community of Biała belongs to the oldest villages in the Wile district. It first appeared in the document of 1277. When Poland lost its independence following the partitions, the royal part of the village became government- owned property and this was reflected in the name Biała Rządowa (Government’ Biała)

Mrs. Genowefa Niewczas writes in hers works about customs and nature comes to life .

„Kocham Cię, kocham nad Zycie,

Ty nasza wiosko, Biała.

Bo tu się urodziłam, tu pierwsze kroki stawiałam,

Tu mnie moja matula za rączkę prowadziła,

I tej mowy ojczystej i pacierza uczyła.

Pamiętam każdą ścieżkę,

Którą do szkoły chodziłam,

Niosąc tabliczkę z gryflem,

Na której pisać uczyłam.

Pamiętam każde drzewko, każdą chatę drewniana,

Każdy kamień przydrożny, każdą strzechę słomianą.

Gdy byłam jeszcze mała, wiele od życia chciałam,

I tak myślałam z uporem, że świat stoi dla mnie otworem.

Ta hitlerowska nawa la me plany pokrzyżowała.

Gdy sięgnę wstecz pamięcią, to żal mi serce sciska,

Że tyle lat minęło, a mnie już starość przyciska,

Nie ma już chaty drewnianej,

Która tu wówczas była,

Nie ma matki kochanej, by mnie znów prowadziła,

Pozostały wspomnienia z tych mych lat młodocianych,

Nie spełnione marzenia, nie zrealizowane plany”

Czas

„Nie marnuj czasu na próżno

Bo go dogonić jest trudno,

Czasu nigdy nie dogonisz,

Choć byś gonił go i gonił,

Bo czas leci, czas ucieka,

Czas na ciebie nie poczeka.

Gdy coś zrobić masz nie zwlekaj,

Bo czas pędzi i ucieka.

Czas nie wraca, gdy go trwonisz,

Rakietą go nie dogonisz”

Wysiedlenie

Jeszcze wioska we mgle dżemie

Jeszcze mrok otula ziemię

Jeszcze słonko za górami

Już słychać turkot wozami

słychać płacz, słychać szlochanie

i głośne psów ujadanie

wioska wokół oblężona

żeby nikt uciec nie zdołał

żeby wszystkich gospodarzy

schwytać i wywieźć ich razem

gwałtowne w drzwi kołatanie

i niemieckie szwargotanie

alles raus! wysiedlenie

opuścić ten dom w godzinie.

NARAMICE

On the verge of 14^th and 15^th centuries Naramice was owned by Jan Naremski, Janusz Naremski and Mikołaj from Naramice . In the 18^th century, an international treaty linked Warsaw and Drezno was routed in Naramice . There were two manors: Śmiecheń  and Zabłocie which belonged to Naramice

WIELUŃ

Władysław Donica connects the early days of the community of Wile with foundation of  Augustian monastery. The document of the 17^th century states, that in 1217 a prince was stag hunting near a village called Ruda. When the stag disappeared, in the sky appeared the Lamb (of God) standing over the chalice. The prince Wieleń- Wieluń ) .The Wieluń coat of arms is charged with the Lamb (of God) with a flag and a cross.