Słownik terminów internetowych
MAN
(ang. Metropolitan Area Network)
Specjalny rodzaj sieci, tworzony na terenie większych ośrodków
miejskich (np. w Warszawie - WARMAN, w Poznaniu - POZMAN itd.) o zasięgu
do 100 km. Tworzą one podstawową strukturę połączeń na terenie
danego miasta, która opiera się na bazie bardzo szybkich połączeń
cyfrowych, FDDI, ISDN, ATM itp. Mbps 1024 kbps.
Marquee
Specjalna animacja, wprowadzona przez Microsoft do języka HTML i
interpretowana jedynie przez Microsoft Internet Explorer 2.0. Polecenie
Marquee, wraz z parametrami, pozwala wprowadzać do dokumentu
"pływający" w poprzek ekranu tekst.
MCU (ang. Multipoint Conference
Unit)
Urządzenie (lub oprogramowanie) umożliwiające łączenie w ramach jednej sesji wideokonferencji więcej niż 2 lokalizacji. Współczesne serwery potrafią obsługiwać jednocześnie połączenia w sieciach ISDN i IP, liczba lokalizacji mogących uczestniczyć w sesji jest zaś praktycznie nieograniczona dzięki funkcji kaskadowania serwerów.
MIDI (Musical Instruments Digital Interface)
Jest to standard wymiany cyfrowych plików dźwiękowych.
MIME - (Multimedia Internet Mail Extensions)
Algorytm przetwarzania na 7-bitowe kody ASCII informacji graficznych,
dźwiękowych i wideo. Umożliwia to przekaz tego rodzaju informacji
zwykłą pocztą elektroniczną.
Mirror site
Serwer FTP o zawartości identycznej (na bieżąco uaktualnianej) z
zawartością innego, popularnego serwera FTP. Adres w Internecie zawierający kopię zasobów z innych miejsc sieci, na ogół trudniej dostępnych, ze względu na dużą liczbę zgłoszeń. Często terminem mirror określa się także także bliĽniaczy dysk. W wypadku, gdy mamy nie tylko dwa identyczne (logicznie) dyski ale i oddzielne kontrolery, zamiast o technice mirroringu dysków mówimy o
duplexingu.
Modem
(ang. MOdulator/DEModulator)
Urządzenie pozwalające na transmisje danych z komputera poprzez linie
telefoniczną do drugiego modemu. Modem może być urządzeniem
wewnętrznym (w postaci karty) lub zewnętrznym podłączanym kablem do
interfejsu w komputerze.
Moderator
Osoba moderująca (nadzorująca) wypowiedzi użytkowników listy
dyskusyjnej. Moderator ma szerokie uprawnienia do zmian, a nawet usuwania
zawartości poczty elektronicznej, kierowanej do subskrybentów.
Mosaic
Nazwa jednej z przeglądarek WWW przeznaczonej dla środowiska MS Windows.
Mostek wideokonferencyjny
zob. MCU
MP3
(MPEG Layer 3) format plików dĽwiękowych, MPEG (Motion Picture Experts Group) stosuje jako standard tę technikę kompresji, nazywaną bardziej oficjalnie MP3-1 Audio Layer 3. Sama technika, pozwalajaca na ok. 10-krotne zmniejszenie rozmiaru pliku została opracowana w Instytucie Fraunhofera w r.
1991.
MPEG (Motion Picture Experts Group)
Zespół powołany w ramach International Standard Organization i
International Electrotechnical Commision, także standard kompresji obrazów
wideo (standard MPEG-1) i przekazów telewizyjnych kodowanych (standard
MPEG-2).
Mesg
(skrót od message ang. wiadomość)
Jest to tekst przeznaczony tylko dla jednej osoby i tylko ta go zobaczy której go wyślemy.
MUD (Multiple User Dimension, Multiple User
Dungeon)
Jest interaktywnym środowiskiem dla wielu osób (np. graczy). Swoimi
zasadami przypomina (Internet Relay Chat), w którym określono reguły
gry. W grze MUD stajesz się bohaterem pewnej historii i współdziałasz
wraz z innymi osobami grającymi w tej samej chwili.
Multimedialne
Pomoce Dydaktyczne
Ze względu na dużą samodzielność uczniów (studentów) i
ograniczone osobiste kontakty z opiekunem w Edukacji Niestacjonarnej
istotną rolę odgrywają pomoce dydaktyczne. Dlatego przygotowanie
materiałów dydaktycznych i wybór odpowiedniego nośnika informacji musi
być niezwykle staranny poprzedzony głęboką analizą zarówno funkcji
dydaktycznej projektowanych materiałów jak i aspektów ekonomicznych
związanych z wyborem nośnika informacji oraz organizacyjnej formuły
kursu. Proces opracowania dobrego zestawu materiałów multimedialnych dla
kursu (przedmiotu lub ich grupy) jest długotrwały (rok do dwóch lat) i
kosztowny (nawet kilkaset tysięcy złotych), dlatego w krajach od dawna
stosujących opisane wyżej techniki nauczania wykształciły się
specjalne i wieloetapowe procedury ich opracowywania.
MySQL
Najpopularniejszy serwer bazodanowy, wyprodukowany przez firmę T.c.X
DattaKonsultAB. Udostępniany wraz z kodem źródłowym, na zasadach określonych w licencji GNU.
NASK
- Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa
Dostarczyciel usług internetowych w Polsce. NASK obsługuje głównie
polskie środowiska instytutów naukowych i wyższych uczelni.
Nauczanie asynchroniczne
Jest to taki rodzaj nauczania, w ramach którego uczniowie i nauczyciel nie
muszą jednocześnie być w tym samym miejscu i czasie w procesie
edukacyjnym.
Nauczanie elastyczne
Jest skrajnym wariantem nauczania otwartego. Jest to system bardzo
zindywidualizowany, w którym uczeń (student) wspomagany przez opiekuna
decyduje o sposobie i tempie przyswajania wiedzy, a często również o
programie kształcenia i kolejności uczenia się poszczególnych przedmiotów.
Nauczanie otwarte zob. kształcenie otwarte.
Nauczanie synchroniczne
Jest to taki rodzaj nauczania, w ramach którego uczniowie i nauczyciel muszą
być w tym samym miejscu i czasie (tradycyjne nauczanie) lub w różnych
miejscach w tym samym czasie. Przeciwieństwem takiego nauczania jest
nauczanie asynchroniczne, które nie wymaga obecności uczniów i
nauczyciela w tym samym miejscu i czasie w procesie edukacyjnym.
Net
Sieć - luźne połączenie wszystkich lub prawie wszystkich komputerów.
Wykorzystywany do określenia sieci tworzących Internet.
Netcasting
(push)
Ciągłe dostarczanie informacji subskrybującym ją odbiorcom
Netscape
Nazwa jednej z najpopularniejszych obecnie przeglądarek WWW, przeznaczonej
dla środowiska MS Windows.
Newsletter
Elektroniczny biuletyn informacyjny dystrybuowany przez firmę drogą e-mail do jego subskrybentów.
NT (Windows NT)
Jest to 32-bitowy, graficzny, wielozadaniowy i wieloprocesorowy system
operacyjny firmy Microsoft, dostępny na rynku w dwóch odmianach Windows NT
Server i Windows NT Workstation.
Ochrona antyspamowa
Jest to usługa polegająca na odrzucaniu korespondencji przychodzącej od znanych spamerów tzn. osób zajmujących się wysyłką materiałów reklamowych. Materiały takie wysyłane są w bardzo dużych ilościach i wystarczająco często aby doprowadzić do "zapchania" skrzynki pocztowej.
ODBC (Open Database Connectivity)
Jest to norma definiująca specjalny interfejs programowy do wymiany
informacji z bazami danych.
Odsyłacz hipertekstowy zob. link
Op
Operator kanału posiadający uprawnienia do zarządzania nim. Ma prawo wykopać z kanału człowieka nie zachowującego się kulturalnie, może dać komuś innemu
opa. Słowem - człowiek na kanale pierwszy po Bogu.
Opiekun
(ang.
Tutor)
Każdy ze szczególnych sposobów realizacji edukacji niestacjonarnej wymaga
mniej lub bardziej ścisłej współpracy uczącego się z opiekunem przez
co znane nam pojęcie nabiera znacznie szerszego niż obecnie znaczenia.
Opiekun musi dobrze znać i rozumieć system w którym pracuje (Otwartej
Edukacji Niestacjonarnej). Do osiągnięcia pozytywnych efektów w pracy
niezbędna jest zdolność komunikacji, wyjątkowa cierpliwość do
podopiecznych, dyspozycyjność i spolegliwość. Opiekun powinien być
doskonale zaznajomiony z tematyką kursu, który jest przez niego prowadzony
lecz nie musi być specjalistą (uczonym) w nauczanej dziedzinie. Jest to
specyficzna i nowa funkcja w systemie edukacyjnym. Opiekunowie nie muszą się
rekrutować spośród nauczycieli i miejscem ich pracy nie musi być
koniecznie instytucja edukacyjna - muszą natomiast być dyspozycyjni.
Page
Strona - jedna ze stron WWW, dokument HTML
Paid Mode - wersja płatna oprogramowania, wszystkie opcje dostępne, bez banera reklamowego
Porcja informacji przesyłanej przez sieć. Każdy pakiet zawiera adres maszyny, do której został skierowany, adres zwrotny i trochę innych danych.Password
Hasło, wymagane przez większość systemów, zanim udostępnione zostaną ich zasoby.
PDF
Portable Document Format; jeden z najczęściej spotykanych formatów dokumentów w Internecie. Do odczytu można użyć Adobe Acrobat Reader (dostępny pod adresem http://www.adobe.com). Dokument przygotowany w formacie .pdf powinien mieć wygląd niezależny od platformy sprzętowej i środowiska (w praktyce PDF dorównuje pod tym względem
TEX-owi). Kolejne wersje PDF, poczynając od 1.3, są coraz lepiej przystosowane do pracy w Internecie.
PERL
Practical Report and Extraction Language- interpretowany język programowania, zewnętrznie bardzo podobny do C/C++, dostosowany przez twórcę
(Larry Wall, koniec lat 80-tych) przede wszystkim do przetwarzania plików tekstowych. Obecnie (lato 2001) dostępny jest Perl 6 ze znacznie zmienionym w stosunku do poprzedniej wersji kodem źródłowym a także z drobnymi zmianami zewnętrznymi - np. wprowadzono notację kropkową zamiast operatora 'dereferencji' "->", co upodobniło Perl do innych języków zorientowanych obiektowo (z konieczności kropka nie gra dłużej roli operatora konkatenacji). Perl służy do administracji i oprogramowania WWW, w tym do pisania tzw. skryptów
cgi, stosowanych z kolei m.in. do opracowania danych wpływających do bazy na serwerze np. jako formularze - por. ankietę na niniejszym serwerze. Trudno uznać Perl za język szczególnie przyjazny; jest jednak tak uniwersalny i przy tym rozpowszechniony, że warto go poznać, pomimo tego, że w ostatnich latach pojawiły się języki pod wieloma względami wydajniejsze (m.in. ASP i php). Perl powstał w środowisku unixowym, jednak niemal od razu został
'portowany' jako ActivePerl również do Win32. Pisany z 'małej litery' perl oznacza zwykle program w języku Perl.
Peer to peer (każdy z każdym)
Równorzędna komunikacja komputerów poporzez sieć typu każdy z każdym.
Perl
Interpretowany język skryptowy, służący m. in. do pisania skryptów CGI.
PerlScript
Moduł typu ActiveX (silnik skryptowy), umożliwiający wykorzystanie Perla na tzw. ActiveX Scripting Host (jesienią 98' takimi hostami były m. in. IIS3.0/4.0 i IE4.0x).
PHP
(ang. Personal Home Page
Tools)
Język skryptowy służący do tworzenia programów oraz interpreter wykonujący je po stronie serwera (server-side scripting).
PINE (Pine Is Not Elm)
Popularny program do obsługi poczty elektronicznej w systemie operacyjnym
UNIX.
Ping
Komenda ping pozwala sprawdzić połączenie internetowe poprzez wysłanie
kontrolnego pakietu do i ze zdalnego hosta. Przy uzyskanym połączeniu
istnieje możliwość pokazywania statystyk transmisji. Packet Internet Groper - protokół sprawdzający, czy wskazany komputer jest dostępny w Internecie, poprzez wysyłanie pakietów pod odpowiedni adres; np.: ping 212.191.70.134 i nasłuchiwanie odpowiedzi
(ping-pong). Podobno jednak termin ping nie pochodzi od gry, lecz od nazwy sygnału sonaru na okrętach podwodnych.
Poczta elektroniczna
(e-mail)
Usługa oparta na urządzeniach telekomunikacyjnych, elektronicznych i
oprogramowaniu, pozwalająca na transmisję plików między komputerami, głównie
tekstowych.
Poczta elektroniczna głosowa
Umożliwia przesyłanie komunikatów głosowych w postaci cyfrowej, jako
wcześniej spakowanych plików dźwiękowych lub łączności na bieżąco
opartej na zasadzie telefonu. Poczta głosowa wymaga znacznie większych
szybkości przesyłania informacji niż poczta zwykła elektroniczna,
wykorzystująca tylko tekst. Komputer musi być dodatkowo wyposażony w
mikrofon, kartę dźwiękową oraz głośniki.
Poczta elektroniczna multimedialna
Umożliwia przesyłanie komunikatów (informacji) w postaci multimedialnej,
tzn. zawierającej w sobie dźwięk (pojedyncze dźwięki, mowa, muzyka),
obraz (zdjęcie, rysunki, wykresy, grafiki) oraz film (sekwencje animacji
lub obrazów filmowych).
Podpis elektroniczny
Informacja stwierdzająca autentyczność dokumentów przesyłanych drogą
elektroniczną. Podstawowe aspekty bezpieczeństwa informacji: poufność (confidentiality),
nienaruszalność (integrity), zdolność oceny (accountability), dostępność
(availlability).
Pogawędki (ang. chat) – w uczeniu na odległość pozwala na rozmowę pomiędzy dwoma studentami lub studentem i nauczycielem. Najnowsze technologie pozwalają na prowadzenie pogawędki nie tylko w trybie tekstowym, lecz także głosem (Voice over IP).
Połączenie
komutowane
zwane Dial-up Link, Switched Line - tanie połączenie z Internetem nawiązywane
poprzez niededykowaną linię telefoniczną.
Połączenie
konwencjonalne
na ogół duży komputer, w którego pamięci trzymane są różne pliki. Można
do niego zadzwonić i założyć sobie konto. Wówczas można pisać listy
do innych użytkowników, ściągać i wysyłać pliki. Nie ma możliwości
połączenia z innym komputerem.
Portal
Witryna internetowa (serwis) zamieszczający informacje z różnych
dziedzin. W przeciwieństwie do vortala dostarcza
podstawowe informacje z wielu dziedzin wiedzy jednocześnie, jednak kosztem
ich szczegółowości. Portale wertykalne - tj. pionowe czyli zagłębiające
się szczegółowo w dany temat.
Portal wertykalny zob. wortal
PostScript
Opis strony tekstu w specjalnym języku opracowanym przez firmę
Adobe. Informuje on drukarkę pracującą w tym standardzie o sposobie
narysowania zawartości strony, wydając jej polecenie, np. narysuj linię
jednopunktową od punktu X do punktu Y. Pozwala to na bardzo elastyczne
zmiany rozmiarów dokumentów i czcionki, gdyż zmiana rozmiarów wymaga
jedynie wprowadzenia nowych liczb do opisu strony, resztą zajmuje się
PostScript.
PPP
Point-to-Point Protocol - protokół służący do nawiązywania łączności z Internetem przy użyciu modemu .
Protokół
Standard komunikacji obowiązujący w sieci komputerowej.
Protokół PPP (Point-to-Point Protocol)
Najpopularniejszy sposób połączenia z Internetem. Dzięki niemu komputer
staje się, na czas połączenia, pełnoprawną końcówką Internetu, kabel
telefoniczny doń prowadzący internetowym łączem. Taki sposób połączenia
umożliwia bezpośrednie uruchamianie różnych aplikacji umożliwiających
korzystanie z usług internetowych.
Protokół PPTP (Point-to-Point
Tuneling Protocol)
Niedawno udostępniony przez firmę Microsoft protokół komunikacyjny, który
umożliwia zestawianie w pełni bezpiecznych, wykorzystujących do łączności
publiczne sieci transmisji danych (np. Internet), wirtualnych połączeń z
siecią korporacyjną.
Protokół SLIP (Serial Line Internet
Protocol)
Protokól ten jest starszy i o wiele uboższy niż protokól PPP. Znakomicie
nadaje się jednak do komunikacji za pośrednictwem wolniejszych modemów,
np. 9600 bps.
Provider (Internet provider - dostawca)
Dostawca usług internetowych, sprzedający dostęp do sieci dla użytkowników
końcowych, zobacz Internet Service Provider.
Proxy
Serwer pośredniczący, albo serwer proxy (zastępca, pełnomocnik)pozwala poprzez sieć lokalną udostępnić Internet wielu komputerom za pośrednictwem jednego połączenia.
Przeglądarka
WWW (ang. browser)
Program pozwalający przeglądać strony w World Wide Web, w trybie
tekstowym lub graficznym. Najpopularniejszym programem jest obecnie Netscape
Navigator. Przeglądarki różnią się zakresem interpretowanych znaczników
języka HTML i szeregiem dodatkowym możliwości - obsługa dodatkowych
aplikacji, nawigacja, konfigurowanie itp.
Przeglądarka
grupowa (ang. Group Browsing)
Pozwala na jednoczesne przeglądanie przez całą grupę zawartości stron.
Praca ta jest kierowana przez prowadzącego kurs. Narzędzie umożliwia
interakcje między prowadzącym a uczestnikami oraz w grupie uczestników.
Przekierowanie
Jest to usługa polegająca na przesyłaniu całej przychodzącej na daną skrzynkę pocztową korespondencji pod inny adres.
Odświeżanie strony (ang. refresh). Często można to zrobić klawiszem funkcyjnym F5.
Przestrzeń
wirtualna (ang. Virtual space)
Kawiarenki służące do wspólnych dyskusji studentów.
Przystań internetowa
Odmiana portalu, która według jej twórców oferuje dostęp do informacji
własnych lub przetworzonych, a nie odsyła użytkowników do innych miejsc;
służy nie tyle pracy, co rozwijaniu zainteresowań i rozrywce. To źródło
informacji i miejsce spotkań.
PSTN
(Public Switched Telephone Network)
Najstarsza, nadal funkcjonująca sieć telekomunikacyjna o charakterze
publicznym.
Public domain
Bezpłatne oprogramowanie. Można je wykorzystywać i kopiować bez żadnych
opłat. Często autor, oprócz samego programu, dołącza również jego kod
źródłowy. Status public domain nie wymaga zachowania praw autorskich.
Push zob. Netcasting
Ramka
(ang. frame)
Specjalny element dokumentu internetowego, wprowadzony w ramach Netscape
Extensions i interpretowany jedynie przez Netscape Navigatora (wiadomo
też, że będą one widoczne w Internet Explorerze 3.0). Użycie ramek
pozwala dzielić ekran dokumentu na kilka odrębnych okienek, zwykle powiązanych
ze sobą odsyłaczami, co ułatwia nawigowanie w skomplikowanych
konstrukcyjnie dokumentach. Przykładem użycia ramek jest niniejszy kurs -
stale widoczna ramka ze spisem treści pozwala szybko sięgać do różnych
stron całego kursu, wprowadzanych za pomocą odsyłaczy do drugiej ramki. Użycie
ramek nie pozbawia użytkowników innych przeglądarek możliwości czytania
dokumentu, dzięki konstrukcji NOFRAMES, która zawiera
"lustrzane" odbicie treści ramek.
Retakeover
Odbicie przejętego wcześniej kanału (patrz
takeover).
RSA
(Rivest, Shamir, Adelman)
Algorytm kryptografii asymetrycznej opracowany w 1978 r. przez trzech
naukowców (Rivest, Shamir, Adelman). Jest stosowany w tzw. systemach klucza
publicznego (public key cryptosystem).
Ruter (ang. router)
Urządzenie komunikacyjne, sprzęgające sieci cyfrowe, dysponujący
informacją o trasach miejsc przeznaczenia. Funkcje routera mogą spełniać
serwery wyposażone w odpowiednie oprogramowanie.
Samokształcenie
Rodzaj szkolenia realizowanego przy pomocy systemu do kształcenia
zdalnego zakładający całkowity brak kontaktu ucznia z nauczycielem i
innymi uczniami. Celem systemu jest udostępnienie uporządkowanej wiedzy
zorganizowanej w postaci kursu dostępnego przez browser WWW oraz
dostarczenie mechanizmów do jej samodzielnego sprawdzenia (samokontrola dzięki
self-testom). Nauka prowadzona w tempie wybranym przez uczącego się (brak
ograniczeń czasowych), bądź z ograniczeniami (czasowymi i logicznymi np.
lekcja zostanie zaliczona dopiero po zdaniu testu) narzuconymi i
kontrolowanymi przez system. Zakłada się, że szkolenie tego typu kończy
się sprawdzeniem wiadomości w oparciu o egzamin przeprowadzony i następnie
automatycznie sprawdzony przez system. Po zakończeniu szkolenie istnieje możliwość
automatycznego wystawienia dyplomu.
SCORM (ang. Sharable Content Object Reference
Model)
Otwarty standard reprezentacji zawartości dydaktycznej opracowany przez ADL
(Advanced Distributed Learning). Standard zapewniający przenaszalności
zawartości dydaktycznej pomiędzy systemami różnych producentów oraz
gwarantujący wielokrotne użycie poszczególnych fragmentów kursu.
Korzystanie ze standardu znacząco obniża koszt obsługi kursów.
Dedykowany system komputerowy wydzielony z sieci w celu realizowania usług na rzecz innych. Przykładowo mogą to być usługi typu podawanie plików, obsługa drukarek, archiwizacja danych, translacja protokołów, itp.
Serwer FTP
Oprogramowanie zarządzające zasobami usługi FTP udostępnianymi zdalnym i
lokalnym użytkownikom Internetu. Dostęp do serwera FTP może być
zabezpieczony hasłem lub jest wolny. W drugim przypadku hasło dostępu
brzmi anonymous, guest itd.
Serwer poczty elektronicznej
Serwer służący do wysyłania, odbierania i gromadzenia poczty
elektronicznej.
Serwer WWW
Serwer, na którym znajdują się strony WWW.
Shareware
Oprogramowanie, które może być kopiowane wyłącznie w celu wypróbowania
programu przez pewien czas, po upływie którego należy zapłacić określoną
sumę pieniędzy autorowi lub autorom tego programu.
Sieci lokalne zob. LAN
Sieci miejskie zob. MAN
Sieci rozległe
Geograficznie rozproszone komputery i sieci lokalne łączone ze sobą.
Zobacz WAN.
Site
Witryna - położono w internecie, czasem zbiór powiązanych ze sobą stron WWW
Sklep internetowy (wirtualny sklep)
Określony adres w sieci WWW, który odnosi się do specjalnie przygotowanej strony (całego ośrodka). Firma umieszcza tam wykazy produktów, jakie oferuje wraz z ich prezentacją oraz cennikiem. Znajduje się tam także formularz zamówień, który trzeba wypełnić, gdy chce się coś kupić.
Skrypt
Zestaw poleceń przeznaczonych dla programu użytkowego lub narzędziowego. Skryptem, albo językiem skryptowym często nazywa się również język interpretowany.
Skrypt
logowania (ang. login script)
Automatyczna procedura wykonująca uruchamiana podczas logowania się
użytkownika do sieci.
SLIP
(ang. Serial Line Interface Protocol)
Protokół transmisji poprzez łącze szeregowe. Protokół uzupełnia TCP/IP
tak, aby można było przesyłać dane poprzez łącza szeregowe.
SMS
SMS czyli Short Meassage Service (pol. krótkie wiadomości tekstowe) to usługa dostępna we wszystkich współczesnych telefonach komórkowych. Polega ona na tym, że ze swojego telefonu możemy wysłać wiadomość w postaci tekstu na inny telefon komórkowy, obecnie również e-mail do Internetu. Wiadomość ta nie może mieć jednak więcej niż 160 znaków.
Spam
Spamming
Zarzucanie wybranej ofiary ogromną ilością listów elektronicznych.
Sponsored Mode - program darmowy, w pełni funkcjonalny z banerem reklamowym
Spoofing
Podszywanie się pod czyjś adres.
SSL
(ang. Secure Sockets Layer)
Technologia SSL służy do ochrony transakcji poprzez umożliwienie
bezpiecznego komunikowania się i prowadzenia handlu elektronicznego w
Internecie.
Strona
początkowa (ang. home page)
Strona automatycznie wczytywana po uruchomieniu przeglądarki WWW. Netscape
Navigator pozwala ustalić stronę początkową (home page), ale jednocześnie
uruchamiać przeglądarkę z pustą stroną, bez konieczności łączenia
się z siecią. Jest to wygodne np. wtedy, gdy sami konstruujemy dokument
internetowy i kontrolujemy jego wygląd w pracującej w tle przeglądarce.
Dokument zapisany w formacie HTML, dostępny do powszechnego użytku w sieci Internet poprzez przeglądarki WWW.
Surfing
Pływanie po stronach WWW, czyli poruszanie się
po sieci
Sygnatura (ang.
signature)
Krótki tekst promocyjny, oraz informacje kontaktowe zawarte w stopce listu
e-mail.
Szkolenie
asynchroniczne
Rodzaj szkolenia realizowanego przy pomocy systemu do kształcenia
zdalnego zakładający brak bezpośredniego kontaktu ucznia z nauczycielem
oraz innymi uczniami podczas przyswajania poszczególnych partii materiału
dydaktycznego. Celem systemu jest udostępnienie uporządkowanej wiedzy
zorganizowanej w postaci kursu dostępnego przez browser WWW oraz
dostarczenie mechanizmów do jej weryfikacji. Weryfikacja wiedzy realizowana
jest w oparciu o testy sprawdzane automatycznie przez system, jak również
testy oraz prace domowe sprawdzane przez nauczyciela. Dostępny jest
mechanizm self-testów w celu samodzielnego sprawdzenia wiedzy przez ucznia.
Nauka prowadzona jest w tempie kontrolowanym przez uczącego się, ale
zgodnie z ograniczeniami narzuconymi przez nauczyciela (plan pracy). Kontakt
z nauczycielem (w celach konsultacyjno-organizacyjnych) oraz innymi uczniami
(w celach konsultacyjnych) realizowany jest przy pomocy narzędzi
komunikacyjnych asynchronicznych (e-mail, forum) oraz w określonych
sytuacjach również przy pomocy narzędzi synchronicznych (czat).
Szkolenie off-line
Szkolenia realizowane w warunkach braku bezpośredniego połączenia
z systemem zdalnego kształcenia LMS
Szkolenie on-line
Szkolenie w warunkach bezpośredniego połączenia z systemem
zdalnego kształcenia LMS
Szkolenie synchroniczne
Rodzaj szkolenia realizowanego przy pomocy środowiska do kształcenia
zdalnego pozwalające uczestnikom kursu oraz nauczycielowi komunikować się
swobodnie, tak jakby siedzieli obok siebie w jednym pomieszczeniu (wirtualna
klasa). Szkolenia tego typu zwane są również szkoleniami w czasie
rzeczywistym. Prowadzone lekcje mają charakter sformalizowany, kontrolowany
przez nauczyciela. Szkolenie synchroniczne może być wspierane kursem dostępnym
przez browser WWW.
Sztuczna sieć neuronowa
Jako obiekt badań sieci neuronowe stanowią bardzo uproszczony, ale bogaty i ciekawy model rzeczywistego biologicznego systemu nerwowego.
Składają się one z połączonych ze sobą obiektów (umownie zwanych neuronami). Istotną cechą sieci takich elementów jest możliwość uczenia się - to jest modyfikowania parametrów charakteryzujących poszczególne neurony w taki sposób, by zwiększyć efektywność sieci przy rozwiązywaniu zadań określonego typu.
Szyfrowanie danych
Jedna z metod zabezpieczania danych przesyłanych przez sieć.
Ściana ogniowa (firewall)
Program filtrujący przenoszoną informację, przepuszczający do (i z)
Internetu tylko zadeklarowane wiadomości.
Ściąganie
Przesyłanie pliku ze zdalnej witryny do twego komputera. Czynność
przeciwna to ładowanie, tzn. przesyłanie pliku z własnego komputera na
zdalny komputer.
Śmieszek
(smiler, smiley)
Pomysłowy sposób umieszczania rysunków twarzy w listach poczty
elektronicznej za pomocą takich znaków jak :-), :->, :-( itd. -
widoczne po obróceniu o kąt 90o. W zależności od kontekstu śmieszek może
wyrażać w liście różnorakie komentarze o uczuciach nadawcy.
Światłowód
Medium transmisyjne, zbudowane z czystego włókna kwarcowego wykonanego z
dwutlenku krzemu, służące do przesyłania informacji za pomoca światła.
Świstak
Polska nazwa dla gophera.
Tablica
(ang. whiteboard)
Okno tekstowe (czasami także graficzne) pozwalające na współdzielenie
tekstu widocznego dla wszystkich uczestników kursu lub rysunków podobnie
jak to ma miejsce w przypadku tradycyjnej tablicy.
Takeover
Dosłownie przejęcie kanału przez osobę nieuprawnioną. Takeovery mają miejsce zazwyczaj w nocy, kiedy większość operatorów śpi. Wtedy do akcji wchodzą skrypty wojenne oraz boty, które próbują nielegalnie przejąć kontrolę nad określonym kanałem.
Targeting
Kierowanie reklamy do ściśle określonej grupy odbiorców np. z konkretnej dziedziny.
TCP/IP
Protokół komunikacyjny używany przez wszystkie komputery podłączone do
Internetu do rozsyłania pakietów w lokalnych i rozległych sieciach
komputerowych. Jest to standardowy protokół, na któeym się opiera
Internet..
Telekomunikacja Polska
(TP SA)
W chwili obecnej TP SA jest chyba jedynym darmowym (poza kosztami połączenia
telefonicznego) dostarczycielem usług internetowych w Polsce. Każdy, kto
posiada modem, może dzwoniąc pod ogólnopolski numer 0,202122 uzyskać
dostęp do Internetu. W niektórych miastach w Polsce połączenie z tym
numerem odbywa się w cenie rozmowy lokalnej. TP SA nie zakłada
indywidualnych kont poczty elekronicznej.
Telematyka (telematics)
Termin ten został wprowadzony przez International Consultative Committee on
Telephony & Telegraphy na określenie nowych funkcji telekomunikacyjnych
związanych z dziedziną informatyki. Telematyka to połączenie informacji
i technik komunikacyjnych. Dziedzina zajmująca się wykonywaniem prac na
odległość metodami telekomunikacyjnymi. W ramach prac Komisji
Europejskich aktualnie realizowanych jest szereg prac i projektów w
dziedzinie telematyki. Największe z nich dotyczą zastosowań
telematycznych w rolnictwie, ochronie środowiska, transporcie, medycynie i
edukacji. Wiele prac i projektów realizowanych jest również w ramach
edukacji na odległość. Zakres usług telematycznych obejmuje: teleteks -
jest to udoskonalona wersja teleksu mającego wszystkie cechy nowoczesnej
maszyny do pisania, telefaks - łączność abonencka realizowana w sieci
analogowej powszechnego użytku, wideoteks - umożliwia przekazywanie znaków
semigraficznych, poczta elektroniczna, poczta głosowa.
Telepraca
Nowe podejście do formy organizacyjnej pracy, umożliwiające określonym
pracownikom wykonywanie obowiązków służbowych poza tradycyjnym miejscem
pracy. Komunikacja z miejscem pracy odbywa się za pomocą komunikacyjnych
środków przekazu (telefon, telefaks, poczta elektroniczna i głosowa )
oraz zdalnego dostępu do sieci komputerowych (np. telnet dla sieci
Internet) lub Remote Access Technology.
UWAGA: niektóre serwery nie zezwalają na korzystanie z tej usługi.
Telnet SSH
Usługa działa podobnie jak Telnet lecz dzięki szyfrowanej transmisji danych zmniejsza ryzyko przejęcia dostępu do serwera przez osoby niepowołane
Teleteaching
Metoda nauczania na odległość z wykorzystaniem najnowszych środków telekomunikacyjnych (satelitarnych, ISDN, telewizji satelitarnej).
Telewizja interaktywna IVOD (Interactive Video on Demand)
Jedna z usług multimedialnych (wideokonferencja i wideodystrybucja) w środowisku sieciowym.
Terminal wideokonferencyjny
Urządzenie wyposażone w akcesoria i umożliwiające przeprowadzanie wideokonferencji. Terminale realizują połączenia zarówno w trybie punkt-punkt, jak i w trybie wielopunktowym. Terminale dzielimy na: grupowe (pokojowe), kompaktowe (set-on box) i osobiste
(desktopowe).
Token
Niewielkie urządzenie elektroniczne otrzymywane przez posiadacza elektronicznego konta w banku, generujące co jakiś czas według algorytmu znanemu tylko serwerowi banku ciąg cyfr. Umożliwia ono identyfikacje klienta w kontaktach z wirtualnym oddziałem banku.
Topic
Jest to dowolny tekst ograniczony do 80 znaków, którego treść jest dowolna. Każdy kanał ma swój topic i może on być związany np. z tematyką kanału lub zupełnie inną sprawą.
UMTS
System UMTS, inaczej Universal Mobile Telecommunications System, jest siecią komórkową trzeciej generacji (3G). składającą się z dwóch niezależnych podsystemów, połączonych za pomocą standardowego interfejsu lu. Podsystemy te noszą nazwę:
UMTS Terrestrial Radio Access Network (UTRAN) - naziemna sieć dostępu radiowego złożona z Node B (Węzeł B), który jest odpowiednikiem stacji bazowej sieci GSM (GSM BTS) i kontrolera sieci radiowej RNC (Radio Network
Controller), będącym odpowiednikiem kontrolera stacji bazowej sieci GSM (GSM BSC). Core Network - sieć szkieletowa. Odpowiednik GSM i
NSS.
System operacyjny stosowany dawniej na komputerach typu mainframe, a teraz nawet na personal. Na początku internet bazował na systemach unixowych, ale w chwili obecnej do połączeń można używać nawet PC pracujący w DOS lub Windows czy też Macintosh. System operacyjny UNIX, w odróżnieniu od DOS-a jest: wielozadaniowy - tzn. jeden komputer może wykonywać wiele programów (zwanych procesami) równolegle, czyli w tym samym czasie, wielodostępny, tzn. z jednym komputerem może pracować równolegle wielu użytkowników. Każdy użytkownik w systemie UNIX posiada swój własny, unikatowy, identyfikator (nazwę, login name). Identyfikator ten użytkownik podaje rozpoczynając pracę, czyli logując się na swoje konto w systemie. Ponadto każdy użytkownik zabezpiecza (ze względów bezpieczeństwa) swoje konto hasłem.
UPS (Uninterruptible Power System)
Zapasowe źródło zasilania, zawierające zestaw akumulatorów, stosowane w chwili zaniku napięcia w sieci zasilającej i podtrzymujące pracę komputera przez pewen czas. Zawiera układy elektroniczne, które są w stanie w czasie krótszym niż 5 ms załączyć rezerwę zasilającą. UPS zabezpiecza nas przed nagłą utratą danych, wynikającą z braku energii w sieci zasilającej. (ang. Uniform Resource Locator)
Próba standaryzowania formatu zapisu adresów i lokacji w internecie. Najczęściej używany dla opisania stron WWW. Przykładowe URL-e to: ftp://ftp.funet.fi/, http://www.gazeta.pl/, news://news.nask.org.pl/, mailto:esliw@zetobi.com.pl. Jest to jednorodny lokalizator zasobów wskazujący adres miejsca.
USB (ang. Universal Serial
Bus)
Uniwersalna magistrala szeregowa, czyli wspólny interfejs szeregowy dla wielu urządzeń takich jak drukarki, skanery itp. O przepustowości do 12 Mb/s
(megabitów na sekundę).
Usługodawca
internetowy (ang. Internet
provider)
Dostawca usług internetowych. Zazwyczaj firma posiadająca szybkie łącze
ze światem i wiele podłączeń telefonicznych. Modemem podłączamy
się do takiej firmy i dzięki niej łączymy się z dowolnym miejscem
na świecie za cenę połączenia lokalnego. Usługodawca internetowy
zazwyczaj oferuje szeroką gamę usług za które pobiera odpowiednie opłaty.
USENET
Zbiór publicznych grup dyskusyjnych. Każdy, kto może wysłać listy, może
uczestniczyć w tych grupach. Każdy może również wysłać odpowiedź na
czyjąś wypowiedź w grupie. Można nawet sugerować utworzenie nowych
grup.
Veronica (Very Easy Rodent - Oriented Netwide
Index to Computerized Archives)
Program narzędziowy UNIX używany do przeszukiwania tytułów menu gopher w
przestrzeni gopher.
Vortal
(ang.
vertical industry portal)
Witryna internetowa (serwis), w którym struktura informacji jest tu nieco
inna niż w tradycyjnym portalu. Vortal zamieszcza
informacje na jakis określony temat, od ogólników do szczegółu.
VRML (Virtual Reality Modelling Language)
Język służący do opisu obiektów trójwymiarowych, zawierający połączenia.
Wymaga dużej mocy obliczeniowej w postaci specjalistycznego sprzętu do
interpretacji animowanej sceny.
WAIS (Wide Are Information Server)
Rozproszony system pomocny przy przeszukiwaniu baz danych. Bazy danych,
zawierające dużo różnych informacji, organizowane są na wiele sposobów.
Użytkownik WAIS nie musi uczyć się wielu języków do przeszukiwań różnych
typów baz danych. WAIS używa naturalnego języka pytań do poszukiwania różnych
dokumentów. Wynikiem każdego zapytania jest zestaw dokumentów zawierających
podane słowo, które można przejrzeć.
WAN
(ang. Wide Area Network)
Fizyczna sieć komunikacyjna rozległa rozpostarta na dużym obszarze.
WAP
Wireless Application Protocol - protokół bezprzewodowego dostępu do informacji i urządzeń (np. Internetu), opracowany przez WAP Forum
http://www.wapforum.org/. Dostępny dla telefonów z usługą WAP - takie telefony ma wg. f-my Forrester w roku 2004 posiadać 219 milionów użytkowników w Europie, czyli 1/3 populacji. W USA procent użytkowników WAP wśród jednokomórkowców ma wzrosnąć w ciągu 12 miesięcy z 3% do 78% (Cap Gemini America and Corechange Inc Boston). Przy pomocy usługi WAP można będzie nie tylko sprawdzać godziny odjazdu pociągu relacji Łódź-Gdynia (odwołany) ale także odsłuchać reklamówkę nowego albumu M.Fogga i wysłać kolorową e-pocztówkę do kuzyna w Gołdapi.
Jednym z ograniczeń WAP jest pojemność zwykłej kieszeni - ani ekran ani klawiatura nie mogą być zbyt duże, choć w zasadzie można skonstruować ekran 'rozkładany'. Również pojemność pamięci telefonów WAP może ulec zwiększeniu. Szybszą komunikację mają z kolei zapewnić nowe technologie sieciowe - HSCD (high speed circuit switch data) i GPRS ( General Packet Radio Service). Patrz także
WAP.
Webmaster
Osoba opiekująca się serwerem WWW oraz osoba znająca język HTML i zajmująca się tworzeniem stron WWW.
Webserver
Wydzielone oprogramowanie realizujące na serwerze usługi w zakresie
przechowywania i udostępniania stron WWW.
Web site
Zestaw zasobów WWW udostępniany przez indywidualny adres URL (zazwyczaj
utożsamiany z sewerem WWW).
Webring
Katalog skupiający strony (od kilkudziesięciu do kilkuset) o określonej tematyce, różniący się jednak od katalogu tradycyjnego tym, że odwiedzając jedną ze stron należących do danego webringu można z jej poziomu odwiedzić wszystkie pozostałe.
Whois
Usługa dostarczająca danych na temat ludzi i organizacji podłączonych do
sieci. Możliwe są do uzyskania następujące informacje: dla osoby: nazwa
i adres instytucji, w której pracuje, nr telefonu i faxu oraz adres e-mail,
dla numeru sieci: nazwa instytucji, do której należy dana sieć, nazwa
sieci, do której jest ona dołączona oraz nazwiska osób administrujących
tą siecią, dla domeny: nazwa i opis instytucji, do której należy dana
domena, nazwiska osób administrujących, adresy serwerów obsługujących tę
domenę oraz opcjonalnie lista poddomen.
Wszystkie serwery whois gromadzą dane w zasadzie na temat organizacji, do
której należą. Przy znajdowaniu informacji nie korzystają one z innych
serwerów, nie wiedzą również, gdzie można znaleźć informacje o innych
instytucjach i organizacjach.
Wideokonferencje (video conferencing)
Wymiana informacji z wykorzystaniem dwukierunkowej komunikacji dźwiękowej
i wizyjnej. Obie strony: nauczyciel i uczniowie widzą się wzajemnie i mogą
przesyłać do siebie dokumenty.
Wielodostęp
System, w którym wielu użytkowników może pracować jednocześnie i
korzystać ze wszystkich jego zasobów.
Wielozadaniowość
Cecha systemu polegająca na umożliwieniu każdemu użytkownikowi
uruchomienia wielu procesów (programów) jednocześnie.
Windows NT (ang. Windows New
Technology)
System operacyjny z rodziny Windows, przeznaczony do zaawansowanych zastosowań. Windows NT w wersji 4.0 uznawany jest za stabilny i zapewniający dość wysoki poziom bezpieczeństwa system operacyjny. Z tego powodu wykorzystuje się go w środowiskach sieciowych - m.in. w gospodarce, finansach, zarządzaniu. Następcą Windows NT jest Windows 2000.
WinSock
Standartowy sposób pracy systemu Windows zgodnie z protokołem TCP/IP w
przypadku połączenia z Internetem typu SLIP.
Workflow
(przepływ zadań)
Metoda określania procedur obiegu i przetwarzania obiegu dokumentów
elektronicznych. Oprogramowanie tej metody usprawnia pracę grup roboczych (workgroups).
Workgroups
Zespoły użytkowników pracujących wspólnie w sieci komputerowej, współużytkujących
w określony sposób pewne zasoby systemu, np. aplikacje, dokumenty czy też
pocztę elektroniczną.
Witryna
wyszukiwarki
Strona WWW, która umożliwia przeszukanie zasobów Sieci pasujących do
podanego przez użytkownika wzorca.
Współdzielenie
aplikacji
Pozwala nauczycielowi na podgląd i ingerencję w ekran studenta; to
samo jest możliwe między studentami.
Ogromna baza adresów internetowych, do której użytkownicy mają dostęp za pośrednictwem strony WWW, która umożliwia budowanie zapytań i wyświetlanie ich rezultatów oraz może być wykorzystywany do przeglądania baz danych lub indeksowania witryn WWW
WWW
(World Wide Web)
Graficzny system informacyjny oparty na hipertekście (protokół HTTP -
HyperText Transfer Protocol), umożliwiającym przemieszczanie się pomiędzy
dokumentami, które znajdują się na różnych serwerach WWW na świecie.
Yahoo! (http//www.yahoo.com)
Najstarszy i jeden z bardziej popularnych amerykańskich katalogów stron
WWW, zawierający różne wiadomości.
Zakładka zob. Bookmark
Załącznik
(ang attachment) plik, który został zakodowany jako tekst w formacie
ASCII, a następnie dołączony do listu elektronicznego.
Zapora ogniowa
(firewall)
Element ochrony i kontrolny, umieszczany na styku dwóch sieci, aby uniemożliwić
niepożądany dostęp do np. lokalnej sieci z zewnątrz sieci.
Zdalny dostęp (Remote Access)
Możliwość uzyskania dostępu do zasobów sieci, użytkownika nie podłączonego
bezpośrednio do tej sieci. Zdalny dostęp jest realizowany poprzez emulację
terminala, zdalną kontrolę itd.
